SZYNOWANIE STAŁE WŁÓKNAMI SZKLANYMI GLASS CHORDS FIRMY ARKONA

     Szynowanie jest jednym z nieodzownych umiejętności stomatologa.

     Dzięki coraz szerszej świadomości społeczeństwa znika mit, że niepotrzebne zęby można zastąpić protezą. Dla profesjonalistów nie ma zębów niepotrzebnych, podejmują oni leczenie specjalistyczne, ekstrakcje wykonując wyłącznie w koniecznych przypadkach.

Takie postępowanie dotyczy również rozchwianych zębów.

Przed szynowaniem

     Pierwszym etapem u pacjentów zakwalifikowanych do zabiegu szynowana jest leczenie higienizacyjne. Polega ono na profesjonalnym usunięciu złogów nazębnych, piaskowaniu i instruktażu higieny. Niekiedy równolegle należy przeprowadzić leczenie endodontyczne. Kolejnym etapem jest szynowanie, ale pamiętajmy – nie możemy pominąć pierwszego etapu! Szynujemy wyłącznie pacjentów nauczonych profesjonalnej higieny jamy ustnej. Inaczej nasz wysiłek, czas oraz koszty poniesione przez pacjenta pójdą na marne. Szyny wykonane z materiałów złożonych na podbudowie z włókien szklanych nie mogą być obrośnięte kamieniem nazębnym. Ulegną szybkiemu zniszczeniu i nie będą stanowiły efektu terapeutycznego. Poza tym pacjent uzna szynowanie za niepotrzebny, bo krótkotrwały zabieg. Zauważmy jak ważne jest uświadomienie pacjentowi konieczności jego dużego zaangażowania w proces leczenia. To pacjent, dzięki dobrym nawykom higienicznym, przedłuża żywotność pracy protetycznej! Należy również uświadomić pacjentom konieczność uzupełnienia ewentualnych braków zgryzowych przy pomocy uzupełnień protetycznych. Spowoduje to równomierny rozkład sił żucia eliminując rozchwiania z przeciążenia.

Metoda szynowania

     Wybór metody szynowania zależy, z jednej strony od danego przypadku klinicznego, ale też od przyzwyczajeń lekarza. Zęby po urazach szynujemy metodą tymczasową stosując materiał typu flow, np.: FLOW-ART (firmy Arkona), zarówno do prawidłowego utrzymania i pokrycia taśmy włókien szklanych Glass Chords, jak również FLOW-ART COLOR do zaznaczenia zasięgu szyny na szkliwie (pod włóknami). Zęby rozchwiane, paradontalne szynujemy metodą stałą, przy pomocy materiałów złożonych o wysokich parametrach wytrzymałościowych i zdolnych estetycznie pokryć paski włókien szklanych godnym polecenia jest materiał Boston firmy Arkona. Rozróżniamy dwa sposoby szynowania stałego: bezpośrednią oraz pośrednią, wykonywaną na modelu. Metoda bezpośrednia ma wielu zwolenników. Trudność nastręcza zapewnienie prawidłowej suchości szynowanej powierzchni podczas pracy oraz zapewnienie odpowiedniego miejsca na brodawkę dziąsłową i oczyszczanie. Następnym argumentem przemawiającym za szynowaniem pośrednim jest fakt, że trudno jest zaszynować w fizjologicznej pozycji te najbardziej rozchwiane zęby – dociskanie paska włókien szklanych narzędziem podczas naświetlania, może spowodować nieprawidłowe położenie samego zęba i w efekcie skrócić czas utrzymania szyny w jamie ustnej.

     Metoda szynowania pośredniego na modelu, zyskuje coraz większą rzeszę zwolenników. Głównym powodem jest komfort pracy na modelu. Nie mamy tu śliniącego się pacjenta, praca wykonana jest o wiele szybciej i na stabilnych zębach. Pozostaje problem właściwego ufiksowania zębów. I dlatego zasadnicze znaczenie ma metoda pobrania wycisku.

     Rozchwiane zęby to szczególny przypadek, odwzorowanie ich wymaga od stomatologa wyczucia i sprytu. Metodą godną polecenia jest wykonanie wycisku dwuczasowego dwuwarstwowego na łyżkach zgryzowych – bardzo często zapewnienie zwarcia w pozycji spoczynkowej gwarantuje prawidłowe ustawienie rozchwianych zębów. Należy też wspomnieć, że dobrze jest wykonać wcześniej płytkie nacięcie na powierzchni językowej/podniebiennej lub wargowej zębów, w celu umieszczenia paska włókien szklanych Glass Chords. Nie jest ono konieczne, (ale bardzo wskazane) w metodzie bezpośredniej, natomiast w metodzie pośredniej -niezbędne. Szynowanie jest zabiegiem stałym, więc rowek zapewnia lepszą retencję pracy. Włókna szklane umieszczone w nacięciu nie pogrubiają struktury zębów, taka szyna zyskuje na estetyce i zapewnia lepszą adaptację pacjenta do pracy protetycznej. Nacięcie powinno być wykonane na głębokość około 1, 5 mm i szerokość paska używanego włókna szklanego (2, 3, 5 mm) . Szerokość zależy w głównej mierze od wielkości koron zębów. Rowek należy wypreparować maksymalnie na powierzchniach stycznych. Należy unikać podcieni i zbieżności ścian preparowanych. Po wykonaniu wycisku należy zabezpieczyć zęby materiałem tymczasowym. Wycisk odlewamy z gipsu ostrokonturowego. Po wyschnięciu izolujemy izolatorem gips – kompozyt firmy Pentron. Na tym etapie należy wspomnieć, że szynę na podbudowie z włókien szklanych może nam wykonać pracownia protetyczna. Jeżeli jednak nie chcemy być zależni od terminów pracowni, możemy w dość krótkim czasie, wymodelować ją własnoręcznie. W czasie potrzebnym na wykonanie szyny pacjent pozostaje w poczekalni lub umawiamy go na wizytę w dniu następnym. Jeszcze kilka wskazówek niezbędnych do prawidłowego wykonania szyny, zarówno metodą pośrednią jak i bezpośrednią.

Prawidłowe wykonanie

     Planując stabilizację musimy wykonać rowek na zębach rozchwianych i przynajmniej jednym  (z każdej strony) zębie stabilnym (oczywiście w miarę możliwości zastanych warunków).
Pasek włókna szklanego Glass Chords mocujemy w rowku na materiale kompozytowym Boston.

     Naświetlamy pracę etapami – każdy ząb kolejno minimum 40 s (włókno szklane zaburza polimeryzację i należy wydłużyć czas naświetlania). Dbamy, żeby pasek włókna był możliwie głęboko wprowadzony w przestrzenie międzyzębowe, zwiększając tym powierzchnię przylegania szyny. Na tym etapie pomocne mogą okazać się SPINACZE DO WŁÓKIEN SZKLANYCH firmy Arkona służące do mocowania włókien na powierzchni kompozytu. Po naświetleniu włókien i usunięciu spinaczy pokrywamy kolejno każdy ząb warstwą kompozytu Boston i nadajemy pracy charakter estetyczny. Możemy wymodelować łęgi międzyzębowe lub inne charakterystyczne struktury. Podczas modelowania estetycznego dbamy o dokładne pokrycie włókien szklanych kompozytem Boston -szczególnie w części dodziąsłowej i jednoczesne zapewnienie prawidłowego miejsca na brodawkę dziąsłową (a w konsekwencji o właściwą higienę). Po uwolnieniu szyny z modelu gipsowego należy ja wstępnie opracować mechanicznie, następnie wygładzić lub pominąć etap polerowania pokrywając powierzchnię zewnętrzna szyny BOSTON GLAZURą do kompozytów.    Glazura nada pracy lustrzany połysk. Dzięki niej unikniemy przebarwień na powierzchni kompozytu. Pamiętajmy, że przecięcie włókien szklanych podczas opracowania mechanicznego szyny sprawi, że pracę trzeba będzie powtórzyć. Dlatego należy starać się dość głęboko umieszczać pasek włókien Glass Chords pod warstwą kompozytu. Włókna muszą być pokryte starannie i na całej długości szyny, ich fragmenty nie mogą wystawać.

Cementowanie

     Ostatnim etapem pracy jest cementowanie szyny w jamie ustnej pacjenta. Szyna na podbudowie z włókien szklanych wykonana jest z materiału złożonego. Najbardziej kompatybilnym materiałem do osadzenia jej w jamie ustnej będzie cement kompozytowy dualny np.: CEMART.


     Największą jego zaletą jest ogromna siła wiązania, kolor nie zaburza koloru cementowanej pracy, dodatkowo uwalnia fluor zapewniając długotrwałe działanie kariostatyczne. Aby prawidłowo zacementować pracę należy, po zmierzeniu jej w jamie ustnej pacjenta, wytrawić, umyć, osuszyć i pokryć materiałem adhezyjnym MASTERBOND zarówno powierzchnię szyny jak też powierzchnię wypreparowanych zębów. Następnie po założeniu końcówki mieszającej na strzykawkę cementu kompozytowego CEMART, nanosimy warstwę cementu na powierzchnię szyny i umieszczamy ją na zębach. Usuwamy nadmiary i naświetlamy w celu przyspieszenia polimeryzacji 20 s każdy ząb.


     Zachęcam, więc serdecznie do szynowania na modelach – metoda ta może okazać się wyjściem dla tych, którzy nie kochają szynowania i wykonują te zabiegi jedynie z zawodowej konieczności.

Autor: lek.stom. Agnieszka Paździor- Klocek